Konoplański Franciszek Jakub (1814–1864), naczelnik cywilny woj. wileńskiego w powstaniu styczniowym. Ur. w rodzinnym majątku Komorowo w pow. dziśnieńskim, był średnim z dwanaściorga potomstwa Jakuba i Józefy z Orzeszkowskich. Kształcił się w korpusie kadetów w Połocku, po czym wstąpił do wojska, lecz po kilku latach uzyskał dymisję w randze porucznika i osiadł na gospodarstwie we własnym majątku Zaborze (19 włók, 100 dusz męskich). W r. 1859 na sejmiku wileńskim został obrany na asesora z ramienia szlachty w Izbie Sądowej Cywilnej w Wilnie. W początku czerwca 1863 r., po usunięciu się M. Giedroycia ze stanowiska «wojewody» wileńskiego, N. du Laurans wprowadził K-ego na opróżnione stanowisko. Pozostając pod rozkazami Konstantego Kalinowskiego, K. pośredniczył w ściąganiu podatku narodowego od naczelników powiatowych; próbował też organizować adres mieszkańców Litwy do Rządu Narodowego, dla przeciwwagi adresowi wymuszonemu na szlachcie przez M. Murawiewa. Powstanie w woj. wileńskim już wtedy znacznie osłabło i K. niewiele mógł zdziałać dla jego podtrzymania. Uznany za podejrzanego politycznie, już latem 1863 r. został zesłany administracyjnie do Ufy; wprędce jednak dostawiono go z powrotem do Wilna i poddano ostremu śledztwu. «Po długim zapieraniu się» jak stwierdzał wyrok sądowy, a zapewne też pod naciskiem moralnym i fizycznym, w początku października K. zaczął zeznawać i wydał władzom carskim kilku podległych sobie członków organizacji wojewódzkiej. Później, jak twierdzi J. Gieysztor, K. zaprzestał zeznań, a nawet usiłował osłonić niektórych współpracowników, m. in. swego poprzednika na urzędzie, M. Giedroycia. Sąd wojenny 12 XII 1863 r. skazał K-ego na śmierć przez rozstrzelanie, co Murawiew zamienił na zesłanie do kopalń. W drodze na Sybir K. dostał zapalenia płuc i zmarł w szpitalu w Ochańsku 18 III 1864 r. Pozostawił żonę Emilię z Szadów oraz dzieci: Żelisława, Bolesława, Walerię i Izabellę. Majątek uległ konfiskacie.
Boniecki; – Gieysztor J., Pamiętniki z lat 1857–1865, Wil. 1921 II (fot.); Revoljucionnyj pod’em v Litve i Belorussii v 1861–1862 gg., Moskva 1964; Vosstanie v Litve i Belorussii 1863–1864 gg., Moskva 1965; – Centr. Gosud. Ist. Arch. Lit. SSR: Zespół 1248 inw. 1, vol. 468 (akta sprawy organizacji wileńskiej); – Notatki D. Fajnhauza z archiwów wileńskich.
Stefan Kieniewicz